Marsilya'da sokak sanatı

Neden yalnızca bir şehir

Şehir başına bir sayfa dolgu olurdu: aynı şeyi sokak adlarını değiştirerek on beş kez yazardın ve bu belli olurdu. Marsilya kendimize tanıdığımız tek istisna, çünkü ilk çıkartmalar oradan çıktı ve yazan kişi bu duvarlara web sitesi yapmaya başlamasından çok daha uzun süredir bakıyor.

Aşağıdakiler bir sıralama ya da yürüyüş rotası değil. Görerek bildiklerimiz — tek bir şehirde dolaşan birinin sınırlarıyla.

Cours Julien ve yalnızca bir kez görülen şeyler

Burası merkez üssü ve buna kimse itiraz etmiyor. Cours Julien'in duvarları 1980'lerin sonundan beri boyanıyor ve kalınlığı görülüyor: yer yer boya o kadar birikmiş ki cephenin silmeleri altında kaybolmuş.

Mahallenin özelliği, yerden birinci kata kadar, dükkân cepheleriyle duvarlar arasında geçiş olmadan kaplı olması. Bouches-du-Rhône bölgesi, dükkân ve restoran cephelerinin büyük bölümünde bir kampanyayı finanse etti; bu yüzden bazı cepheler açıkça sipariş, bazıları açıkça değil.

Canebière'e inen merdiven şehrin en çok fotoğraflanan işi. Aynı zamanda en kısa ömürlüsü: yılda birkaç kez değişiyor. Göreceğin şey, oraya gitmek istemene yol açan fotoğraftaki şey olmayacak — gitmenin bütün anlamı da bu.

Le Panier, daha sakin ve daha yavaş

Modern limandan da eski olan eski mahalle. Sokaklar büyük yüzeyler için fazla dar, bu yüzden işler daha küçük: şablonlar, paste-up'lar, boyanmış kapılar ve göz hizasında bir sürü şey.

Vieille Charité çevresinde yerlilerin imzasını taşıyan büyük duvar resimleri var — Nhobi ve Seek 313 oraya balıkçılar, sardalyalar ve bir Bonne Mère koydu; yani şehrin kendine verdiği imgelerin tam olarak kendisi.

Üç mahalle içinde en kalabalığı, dolayısıyla en istikrarlısı: burada boyanan şey Cours Julien'dekinden daha uzun kalıyor.

La Friche la Belle de Mai

Eski tütün fabrikası, kültür mekânına çevrilmiş. Burası serbest ifade duvarı değil: boyamanın programın parçası olduğu bir alan; her yerden gelen sanatçıların duvar resimleri, şablonları ve paste-up'larıyla.

Bu fark, bakmaya gelen herkes için önemli. Cours Julien'de bir birikimi okursun; La Friche'te ihtiyaç duydukları zamanla ve duvarla yapılmış, seçilmiş işleri okursun. İkisi de sokak sanatı ve aynı hareket değiller.

Şehrin başka yerlerindeki büyük duvar resimleri

Marsilya'da hiç de dekoratif olmayan boyalı duvarlar da var. 2011'den beri burada yaşayan Mahn Kloix, kendi deyimiyle halk portreleri üzerine çalışıyor: gerçek insanların yüzleri, büyük boyutta ve taşıdıkları hikâyeyle birlikte boyanmış.

Uygur hayatta kalanı Tursunay Ziawudun portresi, rue Félix-Pyat'taki bir binanın cephesinde iki yüz metrekareyi kaplıyor. Ne turistik bir mahallede ne de herhangi bir rotada ve bu bilinçli.

Bunu net bir nedenle anıyoruz: «Marsilya'da sokak sanatını nerede görebilirim» sorusunun yanıtı üç mahalleden geniş ve bu boyutta bir duvar resmi hiçbir yerde duyurulmuyor.

Görecek bir şeyin olmadığı tepeler

Şehrin üstünde, tepelere tutunmuş köylerde — değirmenleriyle Allauch, yukarı tırmanan yollar — sokak sanatı yok. Ne duvar resmi, ne duvar, fotoğraflanacak hiçbir şey.

Yine de projenin ilk çıkartmaları oradan çıktı. Kimseye ait olmayan bir yüzeye, göz hizasında, kimsenin bir şey aramadığı bir yere konmuş bir kâğıt kare: hiçbir şeye zarar vermeden sokak sanatı yapmanın yolu buydu ve bu değişmedi.

Yukarı çıkacaksan manzara için çık. Gerisi ya kazara taranır ya da hiç taranmaz.

Bu sayfanın asla söylemeyeceği şey

Bir çıkartmanın nerede olduğu. Bir tanesi bile, hiçbir yerde, ne burada ne sitenin başka bir yerinde.

Kural gizemli değil: adresi yayımlanan bir çıkartma bulunan olmaktan çıkar, ziyaret edilen olur. Proje tamamen, ilk tarayanın oraya yönlendirilmek yerine tesadüfen rastlamış olmasına dayanıyor. Yapıştırma yerlerinin haritasını yayımlamak, her şeyi bir arada tutan tek şeyi ortadan kaldırırdı.

Sitenin haritası çıkartmaların hangi ülkelerde tarandığını söyler ve orada durur. Bu bilinçli, açıklanmış ve değişmeyecek.

Yanında çıkartmayla gidiyorsan

İki yasal durum Marsilya'da da her yerdeki gibi geçerli: serbest ilan için ayrılmış bir yüzey ya da duvar sahibinin onayı. Şehirde birkaç mahalleye yayılmış serbest ilan panoları ve boyamanın kabul gördüğü duvarlar var — Cours Julien merdiveni bunlardan biri.

Bu iki durumun dışında, bir şey koymak baştan sona kaplı bir mahallede bile mala zarar vermektir. Boyalı bir duvar serbest bir duvar değildir: ya birinin izni olduğu için boyanmıştır ya da biri izinsiz boyadığı için.

Ve yasada olmayan ama aynı ağırlıkta olan kural: başkasının işinin üstünü kapatmazsın. Bitmiş bir işin üzerine yapıştırılan beş santim kâğıt going over'dır ve bedeli her yerde aynı ödenir.